هوک‌های پرکاربرد در ری‌اکت ابزارهای قدرتمندی هستند که از نسخه 16.8 به این کتابخانه اضافه شدند تا کار با کامپوننت های تابعی را متحول کنند. پیش از ظهور هوک‌ها، برای استفاده از ویژگی‌هایی مثل وضعیت یا چرخه حیات مجبور بودیم از کامپوننت‌های کلاسی استفاده کنیم که پیچیدگی های خاص خود را داشتند. اما اکنون با استفاده از این توابع ویژه، می توانیم تمام آن قابلیت ها را به سادگی در توابع جاوا اسکریپت پیاده سازی کنیم. در این مقاله از سایت کدیتی، قصد داریم شما را با کاربردی‌ترین هوک‌هایی که هر برنامه نویس ری‌اکت باید بلد باشد آشنا کنیم.

هوک useState برای مدیریت وضعیت محلی

بدون شک اولین و یکی از مهم‌ترین هوک‌های پرکاربرد در ری‌اکت هوک useState است که به ما اجازه می‌دهد به کامپوننت خود حافظه اضافه کنیم. با استفاده از این هوک می‌توانیم متغیرهایی تعریف کنیم که با تغییر مقدار آن ها، کامپوننت به صورت خودکار دوباره رندر می شود و اطلاعات جدید را به کاربر نشان می‌دهد. برای مثال، برای ذخیره متن یک ورودی یا وضعیت باز و بسته بودن یک منو، حتما به این هوک نیاز خواهید داشت. استفاده از آن بسیار ساده است و شامل یک مقدار اولیه و یک تابع برای بروزرسانی آن مقدار می‌شود.

JavaScript

const [count, setCount] = useState(0);
// استفاده برای افزایش عدد
<button onClick={() => setCount(count + 1)}>افزایش</button>

هوک useEffect برای مدیریت عوارض جانبی

یکی دیگر از هوک‌های پرکاربرد در ری‌اکت هوک useEffect است که برای انجام عملیاتی خارج از حیطه رندرینگ کامپوننت استفاده می‌شود. کارهایی مثل دریافت اطلاعات از API، تنظیم تایمرها یا تغییر دستی عنوان صفحه در این هوک انجام می‌گیرند. این هوک در واقع جایگزین متدهای چرخه حیات در کلاس‌ها شده و به ما اجازه می‌دهد کدهایی را در زمان سوار شدن یا تغییرات خاص در کامپوننت اجرا کنیم. مدیریت درست آرایه وابستگی در این هوک بسیار حیاتی است تا از اجرای کدهای تکراری و کاهش سرعت سایت جلوگیری شود.

JavaScript

useEffect(() => {
  console.log("کامپوننت اجرا شد یا مقدار تغییر کرد");
}, [dependency]);

هوک useContext برای دسترسی به داده های سراسری

وقتی پروژه شما بزرگ می‌شود، انتقال داده ها بین کامپوننت‌های مختلف از طریق Props بسیار دشوار و خسته کننده خواهد بود. در اینجاست که هوک useContext به عنوان یکی از هوک‌های پرکاربرد در ری‌اکت وارد عمل می‌شود تا به شما اجازه دهد داده ها را به صورت مستقیم در کل برنامه به اشتراک بگذارید. با استفاده از این هوک می‌توانید اطلاعاتی مثل تم سایت (تاریک یا روشن) یا اطلاعات کاربری که لاگین کرده را بدون نیاز به ارسال مرحله به مرحله به تمام کامپوننت‌ها برسانید. این کار باعث می شود ساختار کدهای شما بسیار تمیزتر و حرفه ای‌تر بماند.

هوک useRef برای دسترسی مستقیم به عناصر DOM

گاهی اوقات نیاز دارید مستقیما با یک عنصر HTML تعامل داشته باشید، مثلا برای فوکوس کردن روی یک فیلد متنی یا کار با کتابخانه‌های جانبی که به DOM نیاز دارند. هوک useRef در لیست هوک‌های پرکاربرد در ری‌اکت دقیقا برای همین منظور طراحی شده است تا یک مرجع پایدار به شما بدهد. نکته جالب درباره این هوک این است که تغییر مقدار آن باعث رندر مجدد کامپوننت نمی‌شود، پس می توانید از آن برای ذخیره مقادیری که روی ظاهر تاثیر ندارند نیز استفاده کنید. این هوک مانند یک جعبه ابزار برای دسترسی به بخش‌های خاص و پنهان صفحات وب شما عمل می‌کند.

JavaScript

const inputRef = useRef(null);
const focusInput = () => {
  inputRef.current.focus();
};

هوک useMemo برای بهینه سازی محاسبات سنگین

در اپلیکیشن‌های پیچیده، ممکن است محاسبات ریاضی یا منطقی سنگینی داشته باشید که اجرای هر باره آن ها باعث کندی سایت شود. هوک useMemo یکی از هوک‌های پرکاربرد در ری‌اکت برای بهینه سازی عملکرد است که نتیجه یک محاسبه را در حافظه نگه می‌دارد. با استفاده از این هوک، ری‌اکت فقط زمانی آن محاسبه را دوباره انجام می‌دهد که ورودی‌های آن تغییر کرده باشند. این کار باعث می‌شود پردازنده سیستم کاربر کمتر درگیر شود و تجربه کاربری بسیار روان‌تری را در سایت کدیتی برای مخاطبان خود رقم بزنید.

هوک useCallback برای جلوگیری از رندر بی دلیل

مشابه هوک قبلی، هوک useCallback برای بهینه سازی استفاده می‌شود اما تفاوت آن در این است که به جای نتیجه محاسبه، خودِ تابع را در حافظه نگه می‌دارد. این موضوع زمانی اهمیت پیدا می‌کند که شما یک تابع را به عنوان Props به کامپوننت‌های فرزند می‌فرستید. بدون استفاده از این هوک، با هر بار رندر کامپوننت والد، آن تابع دوباره ساخته می‌شود و باعث رندر بی دلیل فرزندان می‌شود. استفاده درست از این ابزار در کنار سایر هوک‌های پرکاربرد در ری‌اکت نشان دهنده تخصص و مهارت بالای شما در تولید نرم افزارهای با کیفیت است.

هوک useReducer برای مدیریت وضعیت‌های پیچیده

اگر وضعیت کامپوننت شما خیلی پیچیده شده و چندین حالت مختلف دارد، هوک useState دیگر به تنهایی کافی نخواهد بود. در این شرایط هوک useReducer که بر پایه منطق Redux ساخته شده است بهترین گزینه برای مدیریت وضعیت‌های چندگانه است. این هوک به شما اجازه می‌دهد تمام منطق‌های بروزرسانی داده‌ها را در یک تابع جداگانه به نام Reducer متمرکز کنید. این کار باعث می‌شود کدهای شما تست پذیرتر شوند و اشکال یابی آن‌ها در پروژه‌های سنگین سایت کدیتی بسیار راحت تر انجام بگیرد.

JavaScript

const [state, dispatch] = useReducer(reducer, initialState);
// اجرای یک اکشن خاص
dispatch({ type: 'increment' });

هوک‌های سفارشی و قدرت خلق ابزارهای جدید

یکی از جذاب‌ترین بخش‌های ری‌اکت این است که شما می‌توانید هوک‌های مخصوص خود را بسازید که به آن ها Custom Hooks می‌گویند. با ترکیب هوک‌های پرکاربرد در ری‌اکت که در بالا ذکر شد، می‌توانید منطق های تکراری پروژه خود را استخراج کرده و در قالب یک تابع جدید در هر جای برنامه استفاده کنید. برای مثال می توانید یک هوک برای مدیریت درخواست‌های API یا یک هوک برای تشخیص وضعیت اتصال به اینترنت بسازید. این سطح از انتزاع و قدرت در کدنویسی باعث شده تا ری‌اکت به محبوب‌ترین انتخاب برای توسعه دهندگان حرفه‌ای تبدیل شود.

جمع بندی نهایی یادگیری هوک‌ها

در این مقاله تلاش کردیم تا شما را با لیست هوک‌های پرکاربرد در ری‌اکت و نقش هر کدام در توسعه نرم افزار آشنا کنیم. تسلط بر این هوک‌ها نه تنها کدهای شما را مدرن و استاندارد می‌کند، بلکه باعث می‌شود اپلیکیشن‌هایی با سرعت و کیفیت بالاتر بسازید. دنیای ری‌اکت مدام در حال پیشرفت است و یادگیری عمیق این مفاهیم پایه ای، مسیر شما را برای رسیدن به جایگاه یک توسعه دهنده حرفه ای هموار می‌کند. امیدواریم این آموزش در کدیتی برای شما مفید بوده باشد و بتوانید در پروژه‌های بعدی خود از این ابزارهای شگفت انگیز استفاده کنید.