اگر بخواهیم خیلی صادقانه صحبت کنیم، DevOPS بدون داکر بیشتر شبیه یک شعار است تا یک فرآیند واقعی. دلیلش هم ساده است. DevOPS قرار است فاصله بین توسعه و اجرا را از بین ببرد، اما تا وقتی محیط توسعه با محیط سرور فرق دارد، این فاصله همچنان باقی می ماند. اینجاست که داکر در DevOPS نقش کلیدی پیدا می کند و عملا تبدیل به ستون اصلی این رویکرد می شود.

داکر چیست به زبان ساده

داکر ابزاری است که به تو اجازه می دهد نرم افزار را به همراه تمام وابستگی هایش داخل یک بسته قابل اجرا قرار بدهی. این بسته که به آن کانتینر گفته می شود، روی هر سیستمی که داکر داشته باشد دقیقا به همان شکل اجرا می شود. یعنی دیگر خبری از جمله معروف روی سیستم من کار می کرد نیست. همین ویژگی ساده، داکر را انقلابی کرد.

مشکل اصلی قبل از داکر چه بود

قبل از داکر، هر محیط یک داستان جدا داشت. توسعه دهنده روی سیستم خودش کار می کرد، تست روی یک سرور دیگر انجام می شد و محیط اصلی هم تنظیمات خاص خودش را داشت. اختلاف نسخه ها، وابستگی ها و تنظیمات باعث باگ های عجیب می شد. DevOPS قرار بود این فاصله را کم کند، اما بدون ابزار مناسب عملا غیرممکن بود.

کانتینر دقیقا چه کاری انجام می دهد

کانتینر یک محیط ایزوله است که برنامه و وابستگی هایش را کنار هم نگه می دارد. اما برخلاف ماشین مجازی، سبک است و سریع بالا می آید. داکر از کرنل سیستم استفاده می کند و فقط آنچه برنامه نیاز دارد را جدا می کند. نتیجه این می شود که هم منابع کمتر مصرف می شود و هم سرعت اجرا بالا می رود.

تفاوت داکر با ماشین مجازی

ماشین مجازی یک سیستم عامل کامل را شبیه سازی می کند. داکر این کار را نمی کند. داکر فقط برنامه را ایزوله می کند، نه کل سیستم عامل را. همین تفاوت باعث می شود کانتینرها سبک تر، سریع تر و مناسب تر برای DevOPS باشند. در پروژه های مدرن، این تفاوت بسیار تعیین کننده است.

چرا داکر در DevOPS اینقدر مهم است

DevOPS یعنی خودکارسازی، تکرارپذیری و سرعت. داکر هر سه را همزمان فراهم می کند. وقتی برنامه داخل کانتینر باشد، فرآیند build، test و deploy دقیقا یکسان اجرا می شود. این یعنی پایپ لاین CI و CD قابل اعتمادتر می شود و اختلاف محیط ها حذف می گردد.

داکر و مفهوم Infrastructure as Code

یکی از پایه های DevOPS این است که زیرساخت هم مثل کد مدیریت شود. Dockerfile دقیقا همین نقش را دارد. با Dockerfile مشخص می کنی برنامه چطور ساخته و اجرا شود. این فایل نسخه بندی می شود، قابل بازبینی است و تغییراتش قابل ردگیری. این یعنی زیرساخت دیگر یک چیز مبهم نیست.

نقش داکر در CI و CD

در فرآیند CI، داکر کمک می کند تست ها در محیطی یکسان اجرا شوند. در CD، همان ایمیجی که تست شده، روی سرور اصلی اجرا می شود. این پیوستگی باعث می شود احتمال خطا در انتشار به شدت کم شود. به همین دلیل است که داکر در DevOPS تقریبا در تمام پایپ لاین های حرفه ای حضور دارد.

داکر و مقیاس پذیری

وقتی برنامه داخل کانتینر باشد، بالا آوردن نسخه های بیشتر از آن ساده می شود. فقط کافی است چند کانتینر دیگر اجرا کنی. این موضوع پایه مقیاس پذیری افقی است. بدون داکر، این کار یا بسیار پیچیده است یا پرهزینه. در سیستم های مدرن، این قابلیت یک نیاز است، نه مزیت اضافه.

مدیریت وابستگی ها با داکر

یکی از دردسرهای همیشگی توسعه، وابستگی هاست. نسخه دیتابیس، زبان برنامه نویسی، کتابخانه ها و ابزارها. داکر همه اینها را داخل ایمیج قفل می کند. این یعنی پروژه بعد از شش ماه یا حتی چند سال هم دقیقا مثل روز اول اجرا می شود. این ویژگی برای تیم ها و پروژه های بلندمدت حیاتی است.

داکر و همکاری تیمی

وقتی تیم بزرگ می شود، هماهنگ نگه داشتن محیط ها سخت تر می شود. داکر این مشکل را حل می کند. هر عضو تیم با یک دستور ساده همان محیط را اجرا می کند. این هماهنگی باعث می شود زمان راه اندازی پروژه کم شود و تمرکز تیم روی توسعه باقی بماند.

امنیت در استفاده از داکر

داکر به صورت پیش فرض ایزولاسیون خوبی فراهم می کند، اما امنیت صددرصدی نیست. کانتینر باید درست طراحی شود. ایمیج های سبک، حذف ابزارهای اضافی و محدود کردن دسترسی ها از نکات مهم هستند. داکر در DevOPS وقتی امن است که آگاهانه استفاده شود، نه صرفا سریع.

اشتباهات رایج در استفاده از داکر

یکی از اشتباهات رایج این است که داکر را مثل ماشین مجازی استفاده کنند. نصب همه چیز داخل یک کانتینر بزرگ. اشتباه دیگر این است که تنظیمات را داخل ایمیج هاردکد کنند. این کار انعطاف را از بین می برد. داکر ابزار است، نه هدف. استفاده نادرست از آن می تواند دردسرساز شود.

آیا DevOPS بدون داکر ممکن است

از نظر تئوری بله، از نظر عملی خیلی سخت. بدون داکر باید برای هماهنگی محیط ها، انتشار، تست و مقیاس پذیری راه حل های پیچیده تری بسازی. داکر این مشکلات را ساده و استاندارد کرده است. به همین دلیل است که در عمل، داکر در DevOPS تبدیل به یک استاندارد نانوشته شده است.

آینده داکر در DevOPS

داکر دیگر یک ابزار نوظهور نیست، بلکه به بلوغ رسیده است. اکوسیستم اطراف آن رشد کرده و ابزارهای زیادی روی آن ساخته شده اند. حتی اگر در آینده ابزارهای جدیدتری بیایند، مفاهیمی که داکر جا انداخته باقی می مانند. یادگیری داکر یک سرمایه گذاری بلندمدت است.

جمع بندی

داکر فقط یک ابزار کانتینرسازی نیست. داکر زبان مشترک بین توسعه و عملیات است. داکر در DevOPS باعث می شود محیط ها یکسان شوند، انتشار قابل اعتماد شود و مقیاس پذیری ساده تر گردد. به همین دلیل است که DevOPS بدون داکر عملا معنی واقعی خودش را از دست می دهد. اگر DevOPS را جدی می گیری، داکر دیگر انتخاب نیست، ضرورت است.